Związek Gmin Jeziorak (ZGJ) powstał w 1996 roku i aktualnie zrzesza 4 gminy: Miasto Iława, Gmina Iława, Gmina Kisielice, Gmina Susz. Związek Gmin Jeziorak realizuje zadania zlecone gmin członkowskich. Głównym celem utworzenia Związku było i nadal jest dbanie o środowisko naturalne (akweny wodne, w szczególności jezioro Jeziorak), rozwój turystyki i rozwój społeczno – gospodarczy gmin członkowskich. 

Biuro Związku Gmin „Jeziorak.”
ul. Sienkiewicza 32, Iława (w porcie)
tel. 89 648-81-95 
mail: zgjeziorak@wp.pl
www.zwiazekgmin.eu

W ramach swojej działalności Związek Gmin zrealizował kilka istotnych projektów, które przyczyniły się do rozwoju gmin członkowskich.

Najpoważniejszym z punktu widzenia wodniaków zadaniem była projekt pod nazwą „Rozwój infrastruktury turystycznej wokół jeziora Jeziorak.” Został on wyłoniony w ramach konkursu ogłoszonego przez Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko – Mazurskiego w dniu 2 lutego 2006 r. i otrzymał dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Całkowita wartość projektu wyniosła 7.194.950,85 zł. Wydatki kwalifikowane – 6 833 654,22 zł., a dofinansowanie – 4 234 355,89 zł. W wyniku realizacji tego projektu, Związek Gmin „Jeziorak” stworzył na Jezioraku sieć pomostów cumowniczych z toaletą i śmietnikiem, wraz pierwszym w Polsce kompleksowym odbiorem nieczystości płynnych i stałych oraz port w Iławie. 

W ramach zrealizowanego projektu utworzony został system, zbudowany z trzech podstawowych elementów: 

• portu z pełnym wyposażeniem przeznaczonym do obsługi jednostek pływających; 
• 27 miejsc do cumowania, składających się z pomostu pływającego lub stałego, toalety przenośnej i koszy na śmieci; 
• jednostki asenizacyjnej – 14 metrowego specjalistycznego statku „śmieciarki”.

Pomost ZGJ przy Półwyspie Indyjskim – fot. Piotr Salecki

Większość pomostów zostało usytuowanych przy brzegach wysp na Jezioraku i dlatego zdecydowano się na zakup 18 pomostów pływających, które wraz ze zmieniającym się stanem poziomu wody zmieniają swoje położenie, co ułatwia użytkowanie ich, a przede wszystkim nie obciąża środowiska. 

Stworzony system odbioru nieczystości jest niezwykle skutecznym sposobem zapobiegania degradacji środowiska. W kwietniu przed rozpoczęciem sezonu pracownicy ZGJ opływają wszystkie lokalizacje, ustawiają kosze na śmieci, toalety przenośne i pomosty pływające. Rozstawionych zostaje kilkanaście koszy na śmieci i około 30 toalet przenośnych. Przy 27 pomostach jednorazowo miejsce do cumowania znajduje około 350 jachtów (aktualnie jest wystawionych mniej pomostów).

Po rozstawieniu całej infrastruktury systemu odbioru nieczystości, 3 pracowników (1 kierownik statku oraz 2 marynarzy) systematycznie opływa wszystkie lokalizacje i zbiera nieczystości oraz wypompowuje fekalia. 

To ponad 350 miejsc postojowych przy 9 pomostach stacjonarnych i 18 pomostach pływających wraz z infrastruktura sanitarną – toaletami i pojemnikami na odpady stałe. Specjalnie do odbioru nieczystości została wybudowana barka asenizacyjna, tzw. „śmieciarka”, która w sezonie żeglugowym dopływa do każdego z pomostów należącego do Związku Gmin. 

Ze względu na wygodę i bezpieczeństwo postój przy pomostach ZGJ stał się bardzo popularny, zwłaszcza przy pomostach ustawionych na wyspach. Pomosty ZGJ są ustawione w wielu malowniczych i popularnych miejscach, takich jak Wyspy Gierczak, Wyspa Lipowa, czy też Półwyspy Krzywy Róg i Indyjski. To jedyny w Polsce taki projekt, za który w 2010 Związek Gmin został laureatem ogólnopolskiego konkursu „Przyjazny Brzeg”.

Winiety
Niestety infrastruktura ulega zużyciu i pomimo przeznaczania z roku na rok coraz wyższych kwot na funkcjonowanie systemu, ZGJ musiał szukać nowych źródeł finansowania odbudowy infrastruktury. Koszty odbioru śmieci i odpadów płynnych pokrywane są w całości z budżetu Związku Gmin, ale zaczęło brakować pieniędzy na odbudowę pomostów. Dlatego też od sezonu 2019 ZGJ wprowadził, na mocy prawa lokalnego, opłatę za korzystanie z infrastruktury przy pomostach (toalety i śmietniki). Opłata jest pobierana w formie winiety. Winiety są do nabycia w portach, przystaniach oraz  u pracowników jednostki asenizacyjnej, którzy posiadają uprawnienia do kontroli.

• Związek Gmin „Jeziorak”, ul. Sienkiewicza 32, 14 – 200 Iława;
• Ekomarina w Siemianach, Siemiany, 14 – 230 Siemiany;
• Ekomarina w Iławie, ul. Dąbrowskiego 11A, 14 – 200 Iława;
• „Pod Omegą”, ul. H. Sienkiewicza 24, 14 – 200 Iława;
• Przystań Skarbek, ul. M. Wańkowicza 12, 14 – 200 Iława;
• Maribo, Szałkowo 11A, 14 – 200 Iława;
• Sklep żeglarski Barakuda, ul. Sienkiewicza 12, 14 – 200 Iława;
• Port Śródlądowy w Iławie, ul. K. Chodkiewicza 5, 14 – 200 Iława;
• Letnisko Chmielówka, Nowe Chmielówko 1, koło Urowa, 14 – 230 Zalewo;
• Barka asenizacyjna ZG Jeziorak (w godzinach pływania).

Statek asenizacyjny – fot. Piotr Salecki